مسثنیات غنیمت

مجله اینترنتی فهادان

برای گفتگویی آزادتر با دوستانتان
به انجمن ما مراجعه کنید
قالب جدیدی برای وبلاگتان نیاز دارید؟!!
شهرقالب !
دنبال مطالب تفریحی هستید؟!
بخش تفریحی!
آگهی محصولات

درج آگهی فروش کلیه


فهادان نیوز


فهادان عربیک


فهادان انگلیش


داستان و حکایت


قصه های کافی


پزشکی و سلامت


راهنمای حل جدول


کانال رسمی سایت مجله اینترنتی فهادان

کانال فهادان کلیه


موضوع:مسثنیات غنیمت

«بعد إخراج المؤن التي أنفقت على الغنيمة بعد تحصيلها‌ بحفظ و حمل و رعي و نحوها منها و بعد إخراج ما جعله الإمام ع من الغنيمة على فعل مصلحة من المصالح و بعد استثناء صفايا الغنيمة كالجارية الورقة و المركب الفارة و السيف القاطع و الدرع فإنها للإمام ع»[1]
خمس غنائم دار الحرب برای امام معصوم و سادات را بايستی  بعد از استثناي سه مورد ذیل، از مالی که باقی میماند محاسبه کرد:
1.مئونه ای که برای تحصیل این غنائم بکار میرود از جمله مالي که برای حمل به نزد امام و حفظ آن مثلا از دستبرد قطاع طریق، هزینه ميشود.
2.دومین استثنا، هزینه هاییست که با صلاحدید امام معصوم در مصلحتی بکار گرفته شود.
3.و سومین امری که باید قبل از خمس اخراج شود مواردیست که امام معصوم یا پیامبر ص برای خود جدا میکند.سپس خمس را بعد از استثنای این سه امر،از مال باقیمانده، اخراج باید کرد.
استثنای اول: مئونه غنائم
مرحوم محقق صاحب شرایع و بعد صاحب جواهر و به تبع سید ماتن، بدین استثنا قائل شده اند. در مقابل، برخی از بزرگان فقها مثل شهیدین قائلند که مئونه غنیمت را نمیتوان قبل از اخراج خمس، محاسبه کرد یعنی هرمقدار غنیمت، در میدان جنگ بدست آید خمس آن از آنِ خدا و رسول و... میباشد و کل این هزینه های استحصال غنائم را از چهار پنجم سهم مقاتلین باید اخراج کرد.
دلیل قول دوم(عدم استثنای مئونه از غنیمت)
بر قول دوم به ادله ای تمسک شده از جمله اطلاق آیه خمس:
«و اعلموا انما غنمتم من شیئ»[2] (سوره انفال، آیه40)
 که خمس را در مجموع غنائم ثابت میداند. پس اگر مخارجی چون حفظ و حمل غنیمت، وجود داشته باشد ابتدا خمس را اخراج کرده و سپس از سهم مقاتلین، هزینه ها محاسبه و کسر میشود. این استدلال مبتنی بر آنست که هرچه لشگر اسلام از کفار، در میدان جنگ بدست آورد غنیمت بوده و خمس همان را باید اخراج کرد.
ادله قول اول(استثنای مئونه از غنیمت)
دلیل اول: قانون عدل وانصاف
یکم- قانون عدل و انصاف: فرض آنست که آنچه لشگر اسلام بدست آورده است برای دو گروه رزمندگان و اصحاب خمس، میباشد و« من له الغنم فعلیه الغرم» بر این ساس هر گروهی که از غنیمت،‌ بهره و سهمی داشته باشد به همان نسبت باید مسئولیت هزینه های آن را نیز داشته باشد و معنا ندارد که صاحبان یک پنجم مال، از هزینه های غنیمت معاف شوند و صاحبان چهار پنجم، متحمل همه هزینه شوند. به عبارت دیگر این کار مستلزم ظلم به یک گروه یعنی مقاتلین میدان جهادست که بعد از جنگی طاقت فرسا و فتح و پیروزی به غنیمتی که تا سر حد جان برایش زحمت کشیده اند  و حاضر به پرداخت خمس آن هستند، هزینه رساندن سالم خمس از میدان جنگ بدست صاحبان آن را هم عهده دار شوند؛ بخصوص که در گذشته با توجه به مسافت میدان جنگ تا مرکز حکومت و همچنین مقدار کم غنیمت، معلوم نبود که بعد از خمس و کسر هزینه، آیا چیزی هم عاید رزمجوی مجاهد خواهد شد یا خیر؟ در ادامه طرفداران استثنای مئونه از غنیمت، آیه شریفه خمس را نیز چنین توجیه میکنند که آیه ازین حیث در مقام اطلاق نیست و دلالتی ندارد که مئونه غنیمت را چه کسی باید بدهد؟ آیه فقط در مقام آنست که به غنیمت، خمس تعلق میگیرد و در مقام آن نیست که این خمس بعد المئونه یا قبل المئونه باید پرداخت شود و بلکه بر هر دوی این حالتها نیز قابل صدق می باشد. بلکه شاید بتوان ادعا کرد وقتی بر مالی، غنیمت جنگی قابل صدقست که سود و نفع خالصی به غانم برسد و این امر محقق نمیشود مگر بعد از محاسبه هزینه ها؛ پس غنیمت قبل المئونه صادق نیست بل بعد المئونه، غنیمت صادق میباشد.
نقد مرحوم حکیم بر دلیل اول و پاسخ آن
مرحوم حکیم در مستمسک میفرماید که در صورتی میتوان به دلیل فوق تمسک جست که قائل شویم تعلق خمس به غنیمت، به نحو اشاعه یا به نحو کلی فی المعین میباشد پس هر هزینه ای که مالی داشته باشد به همه صاحبان مال – به نسبت شراکت شان- تعلق میگیرد؛ اما اگر قائل شدیم که خمس از قبیل حق در عین میباشد، صاحب چنین حقی را نسبتی با عین مال نیست و حق او را صرف نظر از هزینه هایش باید بدو تحویل داد.
توضیح: در بحث زکات در سال گذشته بحث شد که سهم زکات در خرمن کشاورز از چه سنخی است؟ یک نظریه آن بود که فقرا شریک در اموال اغنیا می باشند. نظریه دوم - از سید ماتن- آن بود که عشر خرمن زارع - بصورت کلی فی المعین(مثل صاع من الصبرة)- متعلق به فقرا میباشد. بنابر دو نظر فوق، اگر صبره خرجی داشته باشد به همان نسبت در سهم هر دو گروه فقیر و غنی، باید محاسبه شود. نظریه سوم که سیدنا الاستاد بدان قائل شدند آنکه زکات حقیست که فقرا برگردن اغنیا دارند مثل حق الجنایة و حق الرهانة؛ پس همانطور که مئونه رهن بر گردن راهن (رهن گذار) میباشد و ربطی به مرتهن(رهن گیرنده) ندارد، هزینه های زکات نیز بر ذمه مزکی بوده و به فقیر صاحب حق، ارتباطی نخواهد داشت. لذا اگر به این مبنای سوم در خمس هم قائل شویم و خمس را حق صاحب خمس بر ذمه مخمس بدانیم هزینه های اصل مال، ربطی به مستحق خمس نداشته و جملگی بر عهده شخص مخمس میباشد.(این احتمال را میتوان موید نظریه شهیدین در نظر گرفت.)
جواب از خود مرحوم حکیم: رساندن حق به ذی حق اگر مستلزم هزینه بود باید خود ذی حق آن را متحمل شود چه آنکه اگر مالی هزینه ای داشته باشد و نسبت بدان مال، حقی تعلق گرفته باشد هزینه های آن مال، هزینه های حق هم بوده و حفظ و تحصیل آن مال، حفظ و تحصیل حق هم بشمار میرود.
 دلیل دوم:الخمس بعد المئونة
دوم- بر فرض اطلاق آیه و دلالت بر عدم استثنای هزینه های غنیمت قبل از اخراج خمس، روایاتی خواهد آمد که «الخمس بعد المئونة»[3](ح1 از باب 8 ابواب ما یجب فیه الخمس) و یکی از مهمترین مئونه ها، همین مخارجیست که برای حمل ما حواه العسکر الی مکان التقسیم باید پرداخت کرد. پس بعد از محاسبه این مئونه هاست که خمس را باید احتساب و اخراج کرد.
نقد مرحوم حکیم بر دلیل دوم
مئونه بر دو دسته است: اول، مئونه هایی که برای بدست آوردن غنیمت باید پرداخت یعنی مئونه هایی که قبل از بدست آوردن منفعت باید پرداخت؛ دوم مئونه هایی که بعد از تحصیل غنیمت باید پرداخت.و روایت فوق، ظهور در استثنای مئونه های دسته اول دارد نه دسته دوم.
و هزینه های غنائم جنگی از جنس مئونه های دسته دوم یعنی مئونه های بعد الغنیمة است که روایت شامل آن نمیشود.

نقد استاد خوئی بر فرمایش مرحوم حکیم
با فرض قبول تفصیل فوق، هزینه های رساندن سالم غنیمت به نزد امام برای تقسیم میان مقاتلین و اصحاب خمس هم جزء مئونه های قبل از منفعت است چه آنکه زمانی غنیمت به ثمر می نشیند و بدست مقاتلین به عنوان نفع خالص میرسد و به اصطلاح نزد زن و فرزند میتوان برد که آن مال یا کالا را در شهر خود، بدست آورند و قابلیت مصرف داشته باشد نه آنکه مثل یخ سر قله کوه در تابستان باشد که تا به شهر برسد چیزی جز قطراتی آب از آن باقی نمانده باشد.
استثنای دوم:مصالح مورد نظر امام
استثنای دوم مصالحی بود که امام آن را تشخیص میدهد که باید از اصل غنیمت رقم آن را کاست بعد خمس غنیمت را محاسبه کرد. مثل مواردی که برای امدادگران یا هزینه های دیگر جنگ، امام از غنائم برمیدارد.
استاد خوئی: امام که اولی بالمومنین من انفسهم میباشد. پس اگر بخشی از غنائم را بر اساس مصلحتی به کسی دهد صاحب اختیارست.
علاوه ادله ای که در استثنای مئونه از اصل غنیمت برشمردیم همچون قانون عدل یا روایت «الخمس بعد المئونة» شامل هزینه های ایندسته دوم نیز میشود.

 


[1] عروة الوثقى، سيد محمد كاظم طباطبائی، ج4، ص231، ط جامعه مدرسین.

[2] انفال/سوره8، آیه40.

[3] وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج9، ص500، ط آل البیت.


به دلیل به روز بودن سایت از صفحات دیگر نیز، دیدن فرمایید.

تبلیغات

Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری و عضویت سریع

عضو شويد
فراموشی رمز عبور؟

نام کاربری :
رمز عبور :


عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
صفحات جداگانه

بیانات مهم رهبر انقلاب در جلسه خارج فقه
فناوری: تولید برق با یه قطعه ساده
ساخت لامپ پر نور به وسیله مداد
ویدیو جالب از بخاری روشن کردن
تولید برق با سیم سیار
با عرض پوزش بابت این صحنه‌های دلخراش
حرف زدن دختر دو سر آمریکایی با هر دو دهانش
عجیباً غریبا: نامرئی شدن مرد آفریقایی با پودری عجیب
ببینید: اقتدار نیروی انتظامی در دستگیری و جمع‌آوری اراذل و اوباش.
وقتی امام خمینی درخواست روحانی را برای ملاقات به خاطر تخلّف در شورای نظارت رد می‌کنند! (44 ثانیه)
بالاتر از خبر ۲۸ بهمن ۹۵: از سوال پرسیدنی که مجازاتش زندان است تا هواپیمای نو نیامده به تعمیرگاه رفت!
ببینید: مستند از کودک پنج ساله تا سران فتنه!
کلیپی از جفت گیری طاووس را برای شما قرار دادیم.
گنجشکی بعد از برخورد با شیشه، بیهوش شده و گنجشک دیگری با روش‌های مختلف او را به هوش می‌آورد!
ویدئوی تأثیر گذار از به آتش کشیدن یک موتور سوار ریشی توسط فتنه‌گران 88
نشانه‌گیری این دختر، دنیا را مبهوت خود کرده!
صحبت‌های دختر جوانی که چند روز پیش، پزشک ‌اصفهانی به جای غده، تنها کلیه‌اش را خارج کرد.
وعده‌های شیک و مجلسی دولتمردان!
ببینید: چینی‌ها، اینگونه فرهنگ‌سازی می‌کنند!
ببینید: شعارهای ساختار شکنانه خوزستانی‌ها مقابل درب استانداری
تفاوت فتحش معذرت‌خواهی در خارج و ایران
چند گل قشنگ و دیدنی
افشاگری بی‌سابقه و مستند دکتر علی کرمی
فیلم/ توزیع تصادفی دعوتنامه مهمانسرای امام رضا علیه‌السلام در میان زائران مسیر مشهد.
آمار دروغ اشتغال، توسط دولت راستگویان
شوخی جنسی با خبرنگار، در حین پخش زنده
کلیپی ناب از فلر پراکنی جنگنده اف ۱۶
قسمت بیست و دوم طنز سیاسی دیش و میش.
رهبر انقلاب: واقعا اگر ممكن بود، می‌رفتم همدان دیدن این مرد!
مصاحبه جنجالی جلال حسینی و مهدی رحمتی پس از دربی۸۴
دعوای هوادارن استقلال و پیروزی بیرون از ورزشگاه پس از دربی ۸۴، منجر به زخمی شده بیش از صد نفر شد.
پاره شدن شلوار مجری ایرانی در برنامه زنده! (66 ثانیه)
بیاد تمامِ قربانیانِ اسید پاشی قسمت اول (60 ثانیه)
کلیپ واقعی پرتاب کفش بر سر رئیس جمهور آمریکا (3 ثانیه)
انتقاد وزیر بهداشت از شهاب حسینی و شهرزاد
با تبر، بیضه‌ها و آلت طرف را از بیخ می‌کنه
فیلم افشاگری جدید کارمند شبکه جم
دختری که به 20 زبان صحبت می‌کند!!
فیلم طنز سیاسی دکتر سلام _ ۱۴۰
صحنه اخراج رحمتی در دقیقه‌های پایانی شهرآورد.۱
درگیری سیدجلال حسینی و سیدمهدی رحمتی
طنز؛ مضرات سیگار بدتر است یا قلیان؟!
اظهارات بسیار جنجالی و پر شور پیام مرادی از روحانی در روز دانشجو
چگونه بنویسیم چگونه بخوانیم؟ (1)
سوتی: پخش لب گرفت در برنامه زنده ورزشی
توضيحات از صادق زيبا كلام در مورد رد نشدن از روی پرچم آمريكا در برنامه زنده.
اجرای فوق العاده زیبای یه لطیفه از مجری در برنامه زنده شبکه جام جم
سوتی جواد خیابانی رو آنتن زنده میگه موقعیت تاکتیکی بگا رفت!!!
وقتی محافظان ظریف «محسن تنابنده» را هم خودی نمی‌دانند!
واقعاً دیدنی: لحظه جرقه و از مدار خارج شدن ايستگاه برق در اهواز.
فیلمی از اوضاع اهواز از زبان مردم؛ اینجا خبری از گرد و غبار نیست! ارسالی توسط علیرضا
کلیپ با حال تبلیغ موزیکال بخاری در افغانستان
واکنش نخست وزیر ژاپن به دست دادن عجیب ترامپ
خودارضایی پسری در حضور مردم
روايت امام خامنه‌ای از برنامه يک روز كاری خود
ویدئوی دیدنی از گفتگوی تلویزیونی رفسنجانی در انتهای دوره ریاست جمهوری
رفسنجانی را بهتر بشناسیم! (قسمت هشتم)
جدال لفظی سنگین ایوبی و افخمی در برنامه هفت (4)
جدال لفظی سنگین ایوبی و افخمی در برنامه هفت (3)
جدال لفظی سنگین ایوبی و افخمی در برنامه هفت (2)
جدال لفظی سنگین ایوبی و افخمی در برنامه هفت (1)
فیلم: دروغ‌های ۲۰۰ درجه علیه قالیباف!
50 گل برتر و زیبای رونالدو برای رئال مادرید
فیلم: درگیری لفظی در نشست خبری فیلم قاتل اهلی
ندا یاسی! برایت متأسفم تو از یک حیوان پست‌تری!
علت ناراحتی همسر ترامپ در مراسم تحلیف چه بود؟
هدیه همسر ترامپ، اوباما را گیج کرد!
گزارش جنجالی از زندگی مسئولین
وقتی ترامپ به قرآن گوش می‌کند
کلیپ کامل دعوای خفن دونالد ترامپ سر شرط‌بندی در کشتی کج
اعتراض یک زن خوزستانی به بی تفاوتی ابتکار به وضع مردم!
تشکر رسمی و عمومی آیت الله خامنه‌ای از ترامپ
رفسنجانی و مصرف اشیاء لوکس
طنز سیاسی دکتر سلام قسمت ۱۳۹
رفسنجانی و خطبه‌های نماز جمعه
رفسنجانی را بشناسیم: سازندگی به هر قیمتی
کوتاه از هاشمی رفسنجانی (4): بازنگری ارزش‌ها در دهه 70
هاشمی رفسنجانی و حوادث سال 88
هاشمی را بشناسید! (2): چرا هاشمی در انتخابات 84 شکست خورد؟
هاشمی را بشناسید! (1): تنها رئیس‌جمهوری که می‌دانست چه می‌خواهد بکند!
چپ کردن ماشین رهبر انقلاب توسط محافظ جدیدش
یک پیشنهاد ساده - آموزش سکس
سند مخالفت روحانی با رهبری افشا شد!
شبکه خبر: فروش گوشت مرغ رنگ شده به جای گوشت قرمز!
پربازدیدترین ویدئوی سایت روشنگری در سال 95: اسیری در دستان داعش
سگ‌های فوق‌العاده با هوش
گفتگوی ویژه حمله ناو امریکایی به هواپیمای مسافربری ایران
آهنگ تصویری هم‌شاگردی سلام آهنگ خاطره انگیز و زیبای هم‌شاگردی سلام دهه شصت
اقدام تحسین بر انگیز داماد با مادر خدمتکار خود
لحظه وحشتناک مرگ ناگهانی افراد مشهور جلوی دوربین!
ویدئوی طنز سیاسی دکتر سلام 138(نسخه اصلی)
راه رفتن مردی به صورت کاملاً برهنه در قزوين
کلیپ مردی که لخت در اسفراین دوچرخه سواری میکرد
سخنان جنجالی حسن عباسی درمورد روحانی
سخنرانی جنجال برانگیز سردار قاسمی درباره چگونگی فوت هاشمی رفسنجانی
انتقال فناوری سه خودرو روز کره ای به ایران
دندان گرفتن دست داماد توسط عروس
حمله گوریل به انسان
سوتي هاي مردم در مصاحبه هاي تلويزيوني آخر خنده بزور پیدا کردم
فیلم کوتاه روابط زناشویی
پیام‌های بازرگانی

آگهی بهترین محصولات