مسثنیات غنیمت

مجله اینترنتی فهادان

برای گفتگویی آزادتر با دوستانتان
به انجمن ما مراجعه کنید
قالب جدیدی برای وبلاگتان نیاز دارید؟!!
شهرقالب !
دنبال مطالب تفریحی هستید؟!
بخش تفریحی!
آگهی محصولات

درج آگهی فروش کلیه


فهادان نیوز


فهادان عربیک


فهادان انگلیش


داستان و حکایت


قصه های کافی


پزشکی و سلامت


راهنمای حل جدول


کانال رسمی سایت مجله اینترنتی فهادان

کانال فهادان کلیه


موضوع:مسثنیات غنیمت

«بعد إخراج المؤن التي أنفقت على الغنيمة بعد تحصيلها‌ بحفظ و حمل و رعي و نحوها منها و بعد إخراج ما جعله الإمام ع من الغنيمة على فعل مصلحة من المصالح و بعد استثناء صفايا الغنيمة كالجارية الورقة و المركب الفارة و السيف القاطع و الدرع فإنها للإمام ع»[1]
خمس غنائم دار الحرب برای امام معصوم و سادات را بايستی  بعد از استثناي سه مورد ذیل، از مالی که باقی میماند محاسبه کرد:
1.مئونه ای که برای تحصیل این غنائم بکار میرود از جمله مالي که برای حمل به نزد امام و حفظ آن مثلا از دستبرد قطاع طریق، هزینه ميشود.
2.دومین استثنا، هزینه هاییست که با صلاحدید امام معصوم در مصلحتی بکار گرفته شود.
3.و سومین امری که باید قبل از خمس اخراج شود مواردیست که امام معصوم یا پیامبر ص برای خود جدا میکند.سپس خمس را بعد از استثنای این سه امر،از مال باقیمانده، اخراج باید کرد.
استثنای اول: مئونه غنائم
مرحوم محقق صاحب شرایع و بعد صاحب جواهر و به تبع سید ماتن، بدین استثنا قائل شده اند. در مقابل، برخی از بزرگان فقها مثل شهیدین قائلند که مئونه غنیمت را نمیتوان قبل از اخراج خمس، محاسبه کرد یعنی هرمقدار غنیمت، در میدان جنگ بدست آید خمس آن از آنِ خدا و رسول و... میباشد و کل این هزینه های استحصال غنائم را از چهار پنجم سهم مقاتلین باید اخراج کرد.
دلیل قول دوم(عدم استثنای مئونه از غنیمت)
بر قول دوم به ادله ای تمسک شده از جمله اطلاق آیه خمس:
«و اعلموا انما غنمتم من شیئ»[2] (سوره انفال، آیه40)
 که خمس را در مجموع غنائم ثابت میداند. پس اگر مخارجی چون حفظ و حمل غنیمت، وجود داشته باشد ابتدا خمس را اخراج کرده و سپس از سهم مقاتلین، هزینه ها محاسبه و کسر میشود. این استدلال مبتنی بر آنست که هرچه لشگر اسلام از کفار، در میدان جنگ بدست آورد غنیمت بوده و خمس همان را باید اخراج کرد.
ادله قول اول(استثنای مئونه از غنیمت)
دلیل اول: قانون عدل وانصاف
یکم- قانون عدل و انصاف: فرض آنست که آنچه لشگر اسلام بدست آورده است برای دو گروه رزمندگان و اصحاب خمس، میباشد و« من له الغنم فعلیه الغرم» بر این ساس هر گروهی که از غنیمت،‌ بهره و سهمی داشته باشد به همان نسبت باید مسئولیت هزینه های آن را نیز داشته باشد و معنا ندارد که صاحبان یک پنجم مال، از هزینه های غنیمت معاف شوند و صاحبان چهار پنجم، متحمل همه هزینه شوند. به عبارت دیگر این کار مستلزم ظلم به یک گروه یعنی مقاتلین میدان جهادست که بعد از جنگی طاقت فرسا و فتح و پیروزی به غنیمتی که تا سر حد جان برایش زحمت کشیده اند  و حاضر به پرداخت خمس آن هستند، هزینه رساندن سالم خمس از میدان جنگ بدست صاحبان آن را هم عهده دار شوند؛ بخصوص که در گذشته با توجه به مسافت میدان جنگ تا مرکز حکومت و همچنین مقدار کم غنیمت، معلوم نبود که بعد از خمس و کسر هزینه، آیا چیزی هم عاید رزمجوی مجاهد خواهد شد یا خیر؟ در ادامه طرفداران استثنای مئونه از غنیمت، آیه شریفه خمس را نیز چنین توجیه میکنند که آیه ازین حیث در مقام اطلاق نیست و دلالتی ندارد که مئونه غنیمت را چه کسی باید بدهد؟ آیه فقط در مقام آنست که به غنیمت، خمس تعلق میگیرد و در مقام آن نیست که این خمس بعد المئونه یا قبل المئونه باید پرداخت شود و بلکه بر هر دوی این حالتها نیز قابل صدق می باشد. بلکه شاید بتوان ادعا کرد وقتی بر مالی، غنیمت جنگی قابل صدقست که سود و نفع خالصی به غانم برسد و این امر محقق نمیشود مگر بعد از محاسبه هزینه ها؛ پس غنیمت قبل المئونه صادق نیست بل بعد المئونه، غنیمت صادق میباشد.
نقد مرحوم حکیم بر دلیل اول و پاسخ آن
مرحوم حکیم در مستمسک میفرماید که در صورتی میتوان به دلیل فوق تمسک جست که قائل شویم تعلق خمس به غنیمت، به نحو اشاعه یا به نحو کلی فی المعین میباشد پس هر هزینه ای که مالی داشته باشد به همه صاحبان مال – به نسبت شراکت شان- تعلق میگیرد؛ اما اگر قائل شدیم که خمس از قبیل حق در عین میباشد، صاحب چنین حقی را نسبتی با عین مال نیست و حق او را صرف نظر از هزینه هایش باید بدو تحویل داد.
توضیح: در بحث زکات در سال گذشته بحث شد که سهم زکات در خرمن کشاورز از چه سنخی است؟ یک نظریه آن بود که فقرا شریک در اموال اغنیا می باشند. نظریه دوم - از سید ماتن- آن بود که عشر خرمن زارع - بصورت کلی فی المعین(مثل صاع من الصبرة)- متعلق به فقرا میباشد. بنابر دو نظر فوق، اگر صبره خرجی داشته باشد به همان نسبت در سهم هر دو گروه فقیر و غنی، باید محاسبه شود. نظریه سوم که سیدنا الاستاد بدان قائل شدند آنکه زکات حقیست که فقرا برگردن اغنیا دارند مثل حق الجنایة و حق الرهانة؛ پس همانطور که مئونه رهن بر گردن راهن (رهن گذار) میباشد و ربطی به مرتهن(رهن گیرنده) ندارد، هزینه های زکات نیز بر ذمه مزکی بوده و به فقیر صاحب حق، ارتباطی نخواهد داشت. لذا اگر به این مبنای سوم در خمس هم قائل شویم و خمس را حق صاحب خمس بر ذمه مخمس بدانیم هزینه های اصل مال، ربطی به مستحق خمس نداشته و جملگی بر عهده شخص مخمس میباشد.(این احتمال را میتوان موید نظریه شهیدین در نظر گرفت.)
جواب از خود مرحوم حکیم: رساندن حق به ذی حق اگر مستلزم هزینه بود باید خود ذی حق آن را متحمل شود چه آنکه اگر مالی هزینه ای داشته باشد و نسبت بدان مال، حقی تعلق گرفته باشد هزینه های آن مال، هزینه های حق هم بوده و حفظ و تحصیل آن مال، حفظ و تحصیل حق هم بشمار میرود.
 دلیل دوم:الخمس بعد المئونة
دوم- بر فرض اطلاق آیه و دلالت بر عدم استثنای هزینه های غنیمت قبل از اخراج خمس، روایاتی خواهد آمد که «الخمس بعد المئونة»[3](ح1 از باب 8 ابواب ما یجب فیه الخمس) و یکی از مهمترین مئونه ها، همین مخارجیست که برای حمل ما حواه العسکر الی مکان التقسیم باید پرداخت کرد. پس بعد از محاسبه این مئونه هاست که خمس را باید احتساب و اخراج کرد.
نقد مرحوم حکیم بر دلیل دوم
مئونه بر دو دسته است: اول، مئونه هایی که برای بدست آوردن غنیمت باید پرداخت یعنی مئونه هایی که قبل از بدست آوردن منفعت باید پرداخت؛ دوم مئونه هایی که بعد از تحصیل غنیمت باید پرداخت.و روایت فوق، ظهور در استثنای مئونه های دسته اول دارد نه دسته دوم.
و هزینه های غنائم جنگی از جنس مئونه های دسته دوم یعنی مئونه های بعد الغنیمة است که روایت شامل آن نمیشود.

نقد استاد خوئی بر فرمایش مرحوم حکیم
با فرض قبول تفصیل فوق، هزینه های رساندن سالم غنیمت به نزد امام برای تقسیم میان مقاتلین و اصحاب خمس هم جزء مئونه های قبل از منفعت است چه آنکه زمانی غنیمت به ثمر می نشیند و بدست مقاتلین به عنوان نفع خالص میرسد و به اصطلاح نزد زن و فرزند میتوان برد که آن مال یا کالا را در شهر خود، بدست آورند و قابلیت مصرف داشته باشد نه آنکه مثل یخ سر قله کوه در تابستان باشد که تا به شهر برسد چیزی جز قطراتی آب از آن باقی نمانده باشد.
استثنای دوم:مصالح مورد نظر امام
استثنای دوم مصالحی بود که امام آن را تشخیص میدهد که باید از اصل غنیمت رقم آن را کاست بعد خمس غنیمت را محاسبه کرد. مثل مواردی که برای امدادگران یا هزینه های دیگر جنگ، امام از غنائم برمیدارد.
استاد خوئی: امام که اولی بالمومنین من انفسهم میباشد. پس اگر بخشی از غنائم را بر اساس مصلحتی به کسی دهد صاحب اختیارست.
علاوه ادله ای که در استثنای مئونه از اصل غنیمت برشمردیم همچون قانون عدل یا روایت «الخمس بعد المئونة» شامل هزینه های ایندسته دوم نیز میشود.

 


[1] عروة الوثقى، سيد محمد كاظم طباطبائی، ج4، ص231، ط جامعه مدرسین.

[2] انفال/سوره8، آیه40.

[3] وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج9، ص500، ط آل البیت.


به دلیل به روز بودن سایت از صفحات دیگر نیز، دیدن فرمایید.

تبلیغات

Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری و عضویت سریع

عضو شويد
فراموشی رمز عبور؟

نام کاربری :
رمز عبور :


عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
صفحات جداگانه

دلال‌هایی که پول سفره‌شان، کارمزد خرید و فروش کلیه مردم است!
🎥آمارهای غلط دولت
انتشار اولین ویدئو از بمب در مسیر اتوبوس دورتموند
رانندۀ مست در یکی از خیابان‌های انگلیس با ماشینش پرواز کرد!
پیاده کردن زوری مسافر از هواپیما رشته به خدا نکنید آقا این کارا رو
طنز نامزدهای ریاست‌جمهوری ۷ -- جوان ۱۹ ساله سوژه عکاسان
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 6 -- من زنی هستم که همه رؤسای جمهور، حامی من هستم!! میگید نه به تلگرامم سر بزنید و ممبراشا ببینید
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 5 -- کلیددار جدید ریاست جمهوری رسید! -- کلید من قفل‌هایی را که نگذاشتند روحانی بگشاید می‌گشاید!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 4 -- میرسلیم با لباس کار و کلاه ایمنی آمد -- به نفع هیچ نامزدی کنار نمی‌روم آمده‌ام تا بمانم!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 3 -- کاندیدای ریاست جمهوری، پیغمبر از آب در آمد
طنز سیاسی دکتر سلام، قسمت ۱۴4 - پس از یکماه غیبت
سوتی ضایع و خنده‌دار عنایتی و پسرانش در برنامه نود!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 2
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 1
نجات معجزه آسای پیرمرد پس از زیرگرفته شدن توسط مترو
گیر کردن سر یک زن، میان درهای مترو +ویدیو
تصاویری از حمله هوایی به یک داعشی
آخرین صداهای شهید علیزاده وقتی داشت شهید میشد از بیسیم با پسر کوچکش درد دل کرد اگه دلشا نداری گوش نده
لحظه ای از خندوانه که خیلی ها را گریاند
عجائب هفت‌گانه یکیش اینه: مقایسه حجم نقدینگی در سال 92 و 95
افشاگری بی‌سابقه فائزه هاشمی از دولت روحانی
مدیر سابق انرژی اتمی از نحوه اخراجش می‌گوید!! (فقط یک دقیقه)
ببینید مدیر سابق انرژی اتمی الان چه کارست!!!
صحنه تصادف وحشتناک با یک پرنده در ترن هوایی
سؤال مجری رادیو: با توجه به اینکه وضع مردم خوب شده تفریحشون چیه و پاسخ‌های جالب مردم
اعلام خبر مرگ و تشییع فردین در صدا و سیما سال ۷۹
صدا و سیما حسابی از خجالت آخوندی در آمد!
ببینید: سوتی عجیب شهرداری در نصب یک بیلبورد!
انتقاد از زیاد بودن تعطیلات در کشور
ببینید: وحشت مردم استکلهم از زیر گرفتن عابران پیاده
تحلیل خبرنگار CNN از پیام حمله آمریکا علیه ایران
اولین تصویر از حمله موشکی آمریکا به سوریه!
حاشیه پس از کنفرانس خبری دکتر احمدی‌نژاد
هشدار: دزدیدن بچه ها مثل آب خوردن
جنگ روسیه و اوکراین بر سر یک خواننده زن
تیزر مستندجنجالی جدید عربستان علیه ایران که قرار است از شبکه‌های تلویزیونی آمریکا پخش شود!(زیرنویس فارسی)
تیکه کلفت مدیری به بازیگر زنی که با اصرار از او عیدی گرفت
سخنرانی جنجالی دانشمند درباره انتخابات 96
احمدی نژاد و دور زدن توصیه رهبری!
شکلک در آوردن خبرنگاری برای احمدی‌نژاد در حضور خود احمدی‌نژاد
توهین اکبر ترکان، مشاور حسن روحانی به مردم
چرا تعداد پسرها بیشتر از دخترهاست؟
کشاورز نگون بخت در شکم مار پیتون
خروج موجود عجیب الخلقه بلعیده شده از شکم مار پیتون!
مجموعه طنز نعلبکی - قسمت اول : کمیته حقیقت یاب
آیت الله جوادی حق دخالت در سیاست را ندارد
فیلم کوتاه «ضد نژاد پرستی»
انتقادات صریح حمید گودرزی از سینما در برنامه دورهمی
جنجال خوردن گوشت یک دانشجو در هند
تکان خوردن تکه گوشت در قصابی
توضیح مبلغ مصری درباره حلال بودن خوردن گوشت سگ
شکار گاو توسط ببر بنگال
خوردن وحشتناک گوشت سگ زنده در چین
خوردن زنده زنده انسان توسط سگ وحشی
اعترافات تکان دهنده قاتلی که دختر همسایه شان را به جرم خیانت تکه تکه کرد!
برنامه تیتر امشب شبکه خبر بخاطر انتقاد یک استاد دانشگاه به دولت، نیمه‌کاره قطع و تکرار آن هم!
دابسمش گزارش عادل فردوسی پور بازی ایران قطر
پلیس وظیفه شناس و عادل فردوسی پور تنها 8 دقیقه قبل ازبازی ایران و چین
سؤال بی‌شرمانه به توان بی‌نهایتِ مجری مشهور از زن مصاحبه شونده در حضور شوهرش و پاسخ بی‌شرمانه‌تر آن زن
قسمتی از فیلم تازه منتشر شده داعش بزبان فارسی
توضیحات بسیار عجیب علوی درباره وزیر شدنش
طنز سیاسی دکتر سلام، قسمت ۱۴۳ در دوران روحانی متشکریم!!
بیانات مهم رهبر انقلاب در جلسه خارج فقه
فناوری: تولید برق با یه قطعه ساده
ساخت لامپ پر نور به وسیله مداد
ویدیو جالب از بخاری روشن کردن
تولید برق با سیم سیار
با عرض پوزش بابت این صحنه‌های دلخراش
حرف زدن دختر دو سر آمریکایی با هر دو دهانش
عجیباً غریبا: نامرئی شدن مرد آفریقایی با پودری عجیب
ببینید: اقتدار نیروی انتظامی در دستگیری و جمع‌آوری اراذل و اوباش.
وقتی امام خمینی درخواست روحانی را برای ملاقات به خاطر تخلّف در شورای نظارت رد می‌کنند! (44 ثانیه)
بالاتر از خبر ۲۸ بهمن ۹۵: از سوال پرسیدنی که مجازاتش زندان است تا هواپیمای نو نیامده به تعمیرگاه رفت!
ببینید: مستند از کودک پنج ساله تا سران فتنه!
کلیپی از جفت گیری طاووس را برای شما قرار دادیم.
گنجشکی بعد از برخورد با شیشه، بیهوش شده و گنجشک دیگری با روش‌های مختلف او را به هوش می‌آورد!
ویدئوی تأثیر گذار از به آتش کشیدن یک موتور سوار ریشی توسط فتنه‌گران 88
نشانه‌گیری این دختر، دنیا را مبهوت خود کرده!
صحبت‌های دختر جوانی که چند روز پیش، پزشک ‌اصفهانی به جای غده، تنها کلیه‌اش را خارج کرد.
وعده‌های شیک و مجلسی دولتمردان!
ببینید: چینی‌ها، اینگونه فرهنگ‌سازی می‌کنند!
ببینید: شعارهای ساختار شکنانه خوزستانی‌ها مقابل درب استانداری
تفاوت فتحش معذرت‌خواهی در خارج و ایران
چند گل قشنگ و دیدنی
افشاگری بی‌سابقه و مستند دکتر علی کرمی
فیلم/ توزیع تصادفی دعوتنامه مهمانسرای امام رضا علیه‌السلام در میان زائران مسیر مشهد.
آمار دروغ اشتغال، توسط دولت راستگویان
شوخی جنسی با خبرنگار، در حین پخش زنده
کلیپی ناب از فلر پراکنی جنگنده اف ۱۶
قسمت بیست و دوم طنز سیاسی دیش و میش.
رهبر انقلاب: واقعا اگر ممكن بود، می‌رفتم همدان دیدن این مرد!
مصاحبه جنجالی جلال حسینی و مهدی رحمتی پس از دربی۸۴
دعوای هوادارن استقلال و پیروزی بیرون از ورزشگاه پس از دربی ۸۴، منجر به زخمی شده بیش از صد نفر شد.
پاره شدن شلوار مجری ایرانی در برنامه زنده! (66 ثانیه)
بیاد تمامِ قربانیانِ اسید پاشی قسمت اول (60 ثانیه)
کلیپ واقعی پرتاب کفش بر سر رئیس جمهور آمریکا (3 ثانیه)
انتقاد وزیر بهداشت از شهاب حسینی و شهرزاد
با تبر، بیضه‌ها و آلت طرف را از بیخ می‌کنه
فیلم افشاگری جدید کارمند شبکه جم
دختری که به 20 زبان صحبت می‌کند!!
پیام‌های بازرگانی

آگهی بهترین محصولات