روایت 5 از باب هشتم از ابواب «ما یجب فیه الخمس»

مجله اینترنتی فهادان

برای گفتگویی آزادتر با دوستانتان
به انجمن ما مراجعه کنید
قالب جدیدی برای وبلاگتان نیاز دارید؟!!
شهرقالب !
دنبال مطالب تفریحی هستید؟!
بخش تفریحی!
تابلو اعلانات1

تابلو اعلانات 3

تابلو اعلانات 2

بازار تبریزی‌ها

بازارچه فهادان



 ترجمه نامه امام جواد علیه‌السلام به علی بن مهزیار

راجع به مسئله خمس شیعیان در سال 220 ق.

([1]) وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِيعاً؛

محمد بن حسن صفّار که امامی و ثقه جلیل و از بزرگان است؛ از دو نفر نقل می‌کند یکی احمد بن محمد که «ثقةٌ جلیل» است؛ و عبدالله بن محمد که او هم «ثقةٌ علی التحقیق» است؛ عن علی بن مهزیار او هم «ثقةٌ جلیل» است، بنابراین سند روایت، صحیح است.

عَن عَلِيِّ بْنِ مَهْزِيَارَ قَالَ: كَتَبَ إِلَيْهِ أَبُو جَعْفَرٍ علیه‌السلام وَ قَرَأْتُ أَنَا كِتَابَهُ إِلَيْهِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ قَالَ:

 علی بن مهزیار می‌گوید: امام جواد علیه‌السلام نامه‌ای برای او نوشته بودند که او، آن نامه را در راه مکه خوانده است؛ امام جواد علیه‌السلام مرقوم فرموده بودند:

إِنَّ الَّذِي أَوْجَبْتُ فِي سَنَتِي هَذِهِ وَ هَذِهِ سَنَةُ عِشْرِينَ وَ مِائَتَيْنِ فَقَطْ، لِمَعْنًى مِنَ الْمَعَانِي أَكْرَهُ تَفْسِيرَ الْمَعْنَى كُلَّهُ خَوْفاً مِنَ الِانْتِشَارِ وَ سَأُفَسِّرُ لَكَ بَعْضَهُ([2])إِنْ شَاءَ اللَّهُ.

آن چیزی که من در این سال یعنی فقط در سال 220 واجب کردم به خاطر جهت خاصی بود که مایل نیستم همه آن جهت را بازگو کنم زیرا خوف از آن دارم که انتشار یابد و لیکن اجمالاً  بعضی از مسائل را به شما می‌گویم؛ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‌.

إِنَّ مَوَالِيَّ أَسْأَلُ اللَّهَ صَلَاحَهُمْ أَوْ بَعْضَهُمْ قَصَّرُوا فِيمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ فَعَلِمْتُ ذَلِكَ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أُطَهِّرَهُمْ وَ أُزَكِّيَهُمْ. بِمَا فَعَلْتُ (فِي عَامِي هَذَا) مِنْ أَمْرِ الْخُمُسِ فِي عَامِي هَذَا.

بعضی از دوستان ما (شیعیان) در دادن وجوهات کوتاهی کرده‌اند و من متوجه شدم؛ حالا می‌خواهم در دستوری که در سال جاری می‌دهم پاک و تطهیرشان کنم.

قَالَ اللَّهُ تَعَالَى‏:

(خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ؛ أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ‏وَ سَتُرَدُّونَ إِلى‏ عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ)([3])

بعد حضرت، آیه زکات را می‌خواندند.

قال الله تعالی:

از اموال آنان صدقه‏‌اى (زکات) بگير تا به وسيله آن پاك و پاكيزه‏‌شان سازى، و برايشان دعا كن، زيرا دعاى تو براى آنان آرامشى است، و خدا شنواى داناست.

آيا ندانسته‏‌اند كه تنها خداست كه از بندگانش توبه را مى‏‌پذيرد و صدقات را مى‏‌گيرد، و خداست كه خود توبه‌‏پذير مهربان است؟

و بگو: «[هر كارى مى‌‏خواهيد] بكنيد، كه به زودى خدا و پيامبر او و مؤمنان در كردار شما خواهند نگريست، و به زودى به سوى داناى نهان و آشكار بازگردانيده مى‌‏شويد؛ پس شما را به آنچه انجام مى‏‌داديد آگاه خواهد كرد.»

وَ لَمْ أُوجِبْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فِي كُلِّ عَامٍ وَ لَا أُوجِبُ عَلَيْهِمْ إِلَّا الزَّكَاةَ الَّتِي فَرَضَهَا اللَّهُ عَلَيْهِم‏.

و واجب نکردم آن را در هر سال و واجب نکردم بر ایشان (شیعیان) مگر همان زکاتی که خداوند بر ایشان واجب فرموده است.

در بخش اوّل این روایت گذشت که امام جواد علیه‌السلام در نامه­‌ای به «علی بن مهزیار» نوشتند: به خاطر کوتاهی‌هایی که بعضی از دوستانم کردند و به خاطر مصالحی دیگر، می­‌خواهم فقط امسال كه سال دويست و بيست است چیزی را واجب کنم تا آن‌ها را تطهیر نمایم. در ادامه می­‌فرمایند:

وَ إِنَّمَا أَوْجَبْتُ عَلَيْهِمُ الْخُمُسَ فِي سَنَتِي هَذِهِ فِي الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ الَّتِي قَدْ حَالَ عَلَيْهِا الْحَوْلُ وَ لَمْ أُوجِبْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فِي مَتَاعٍ وَ لَا آنِيَةٍ وَ لَا دَوَابَّ وَ لَا خَدَمٍ وَ لَا رِبْحٍ رَبِحَهُ فِي تِجَارَةٍ وَ لَا ضَيْعَةٍ إِلَّا ضَيْعَةً سَأُفَسِّرُ لَكَ أَمْرَهَا.

آنچه امسال واجب می­‌کنم، خمس طلا و نقره­ای است که یک سال بر آن‌ها گذشته است ولی خمس را بر اثاثیه و ظروف و چهارپايان و خدمتکاران و سودی که از تجارت کسب می­‌کنند واجب نكردم، چنانچه بر زمین کشاورزی و باغ، واجب نکردم مگر زمینی که بعداً توضیح خواهم داد.

تَخْفِيفاً مِنِّي عَنْ مَوَالِيَّ وَ مَنّاً مِنِّي عَلَيْهِمْ لِمَا يَغْتَالُ السُّلْطَانُ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَ لِمَا يَنُوبُهُمْ فِي ذَاتِهِمْ.

[اینکه خمس این موارد را واجب نکردم،] تخفيفى است از من برای دوستانم و امتنانى است بر آنان، چرا که حکومت بخشی از اموالشان از بین می­برد و بخشی هم خرج خودشان می­‌شود.

سپس حضرت به غنائم اشاره کرده و خمس آن را در هر سال واجب می­‌داند چرا که در آیه خمس بدان تصریح شده است.

امام علیه‌السلام بعد از استدلال به آیه 41 سوره أنفال، «غنیمت» و «فایده» را تفسیر و مصادیق آن‌ها را بیان می‌فرمایند:

فَأَمَّا الْغَنَائِمُ وَ الْفَوَائِدُ فَهِيَ وَاجِبَةٌ عَلَيْهِمْ فِي كُلِّ عَامٍ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى:

اما غنائم و فواید، پس خمس آنها در هر سال بر شیعیان واجب است، خدای متعال می‌­فرماید:

(وَ اعْلَمُوا أَنَّمٰا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبىٰ وَ الْيَتٰامىٰ وَ الْمَسٰاكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللّٰهِ وَ مٰا أَنْزَلْنٰا عَلىٰ عَبْدِنٰا يَوْمَ الْفُرْقٰانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰانِ وَ اللّٰهُ عَلىٰ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ)([4])

«و بدانيد كه هر چيزى را به غنيمت گرفتيد يك پنجم آن، براى خدا و پيامبر و براى خويشاوندان [او] و يتيمان و بينوايان و در راه‏ماندگان است؛ اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدايى [حقّ از باطل‏ یعنی همان] روزى كه آن دو گروه با هم روبرو شدند نازل كرديم، ايمان آورده‏‌ايد. و خدا بر هر چيزى تواناست.»

فَالْغَنَائِمُ وَ الْفَوَائِدُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَهِيَ:

  • الْغَنِيمَةُ يَغْنَمُهَا الْمَرْءُ
  • وَ الْفَائِدَةُ يُفِيدُهَا
  • وَ الْجَائِزَةُ مِنَ الْإِنْسَانِ لِلْإِنْسَانِ الَّتِي لَهَا خَطَرٌ
  • وَ الْمِيرَاثُ الَّذِي لَا يُحْتَسَبُ مِنْ غَيْرِ أَبٍ وَ لَا ابْنٍ
  • وَ مِثْلُ عَدُوٍّ يُصْطَلَمُ فَيُؤْخَذُ مَالُهُ
  • وَ مِثْلُ مَالٍ يُؤْخَذُ لَا يُعْرَفُ لَهُ صَاحِبٌ
  • وَ مَا صَارَ إِلَى مَوَالِيَّ مِنْ أَمْوَالِ الْخُرَّمِيَّةِ الْفَسَقَةِ

غنائم و فواید، خدا تو را رحمت کند:

  • استفاده‌­ای است که شخص می­‌برد.
  • و بهره­‌ای است که بهرمند می­‌شود.
  • و جایزه ارزشمندی است که از انسانی به انسان دیگر می‌رسد.
  • و میراثی است که از غیر پدر و پسر از راهی که فکرش را نمی‌کرد به او برسد.
  • و مثل اموال دشمنی که ریشه‌کن شده و اموالش تصرف شده؛
  • و مثل مالی که گرفته می‌شود ولی مالک آن شناخته شده نیست؛
  • و آنچه از اموال فرقه فاسق خرّمیه به دوستانم رسیده است.

 

فَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَمْوَالًا عِظَاماً صَارَتْ إِلَى قَوْمٍ مِنْ مَوَالِيَّ فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَيْ‌ءٌ مِنْ ذَلِكَ فَلْيُوصِلْ إِلَى.

و من می­‌دانم که اموال زیادی از آن‌ها (خرمیه) به گروهی از دوستانم رسیده است. پس نزد هر کس، چیزی از این اموال قرار دارد باید [خمس] آن را به وکیلم بپردازد.

وَكِيلِي وَ مَنْ كَانَ نَائِياً بَعِيدَ الشُّقَّةِ فَلْيَتَعَمَّدْ لِإِيصَالِهِ وَ لَوْ بَعْدَ حِينٍ فَإِنَّ نِيَّةَ الْمُؤْمِنِ خَيْرٌ مِنْ عَمَلِهِ

و کسانی که در مکان­‌های دور هستند و دسترسی به وکیل من ندارند، باید در صدد رساندن آن به اینجا باشند، گرچه بعد از مدتی باشد، همانا نیت مؤمن، بهتر از عمل اوست.

فَأَمَّا الَّذِي أُوجِبُ مِنَ الضِّيَاعِ وَ الْغَلَّاتِ فِي كُلِّ عَامٍ فَهُوَ نِصْفُ السُّدُسِ مِمَّنْ كَانَتْ ضَيْعَتُهُ تَقُومُ بِمَئُونَتِهِ وَ مَنْ كَانَتْ ضَيْعَتُهُ لَا تَقُومُ بِمَئُونَتِهِ فَلَيْسَ عَلَيْهِ نِصْفُ سُدُسٍ وَ لَا غَيْرُ ذَلِكَ.

اما آنچه هر سال واجب است از غلات و ضياع پرداخت شود یک دوازدهم است و اين بر كسانى واجب است كه ضيعه آن‌ها، مؤونه زندگيشان را كفايت كند؛ اما بر كسانى كه ضيعه آن‌ها، مؤونه­شان را كفايت نمى‌كند چيزى واجب نيست نه یک دوازدهم و نه کمتر از آن.

پانوشت:


[1]_ التهذيب 4- 141- 398، و الاستبصار 2- 60- 19

[2]_ في الاستبصار- بقيته (هامش المخطوط)

[3]_ التوبة 9- 103- 105

[4]_ آیه 41 سوره أنفال


تبلیغات

Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری و عضویت سریع

عضو شويد
فراموشی رمز عبور؟

نام کاربری :
رمز عبور :


عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
صفحات جداگانه

دلال‌هایی که پول سفره‌شان، کارمزد خرید و فروش کلیه مردم است!
🎥آمارهای غلط دولت
انتشار اولین ویدئو از بمب در مسیر اتوبوس دورتموند
رانندۀ مست در یکی از خیابان‌های انگلیس با ماشینش پرواز کرد!
پیاده کردن زوری مسافر از هواپیما رشته به خدا نکنید آقا این کارا رو
طنز نامزدهای ریاست‌جمهوری ۷ -- جوان ۱۹ ساله سوژه عکاسان
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 6 -- من زنی هستم که همه رؤسای جمهور، حامی من هستم!! میگید نه به تلگرامم سر بزنید و ممبراشا ببینید
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 5 -- کلیددار جدید ریاست جمهوری رسید! -- کلید من قفل‌هایی را که نگذاشتند روحانی بگشاید می‌گشاید!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 4 -- میرسلیم با لباس کار و کلاه ایمنی آمد -- به نفع هیچ نامزدی کنار نمی‌روم آمده‌ام تا بمانم!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 3 -- کاندیدای ریاست جمهوری، پیغمبر از آب در آمد
طنز سیاسی دکتر سلام، قسمت ۱۴4 - پس از یکماه غیبت
سوتی ضایع و خنده‌دار عنایتی و پسرانش در برنامه نود!
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 2
طنز با نامزدهای ریاست جمهوری - 1
نجات معجزه آسای پیرمرد پس از زیرگرفته شدن توسط مترو
گیر کردن سر یک زن، میان درهای مترو +ویدیو
تصاویری از حمله هوایی به یک داعشی
آخرین صداهای شهید علیزاده وقتی داشت شهید میشد از بیسیم با پسر کوچکش درد دل کرد اگه دلشا نداری گوش نده
لحظه ای از خندوانه که خیلی ها را گریاند
عجائب هفت‌گانه یکیش اینه: مقایسه حجم نقدینگی در سال 92 و 95
افشاگری بی‌سابقه فائزه هاشمی از دولت روحانی
مدیر سابق انرژی اتمی از نحوه اخراجش می‌گوید!! (فقط یک دقیقه)
ببینید مدیر سابق انرژی اتمی الان چه کارست!!!
صحنه تصادف وحشتناک با یک پرنده در ترن هوایی
سؤال مجری رادیو: با توجه به اینکه وضع مردم خوب شده تفریحشون چیه و پاسخ‌های جالب مردم
اعلام خبر مرگ و تشییع فردین در صدا و سیما سال ۷۹
صدا و سیما حسابی از خجالت آخوندی در آمد!
ببینید: سوتی عجیب شهرداری در نصب یک بیلبورد!
انتقاد از زیاد بودن تعطیلات در کشور
ببینید: وحشت مردم استکلهم از زیر گرفتن عابران پیاده
تحلیل خبرنگار CNN از پیام حمله آمریکا علیه ایران
اولین تصویر از حمله موشکی آمریکا به سوریه!
حاشیه پس از کنفرانس خبری دکتر احمدی‌نژاد
هشدار: دزدیدن بچه ها مثل آب خوردن
جنگ روسیه و اوکراین بر سر یک خواننده زن
تیزر مستندجنجالی جدید عربستان علیه ایران که قرار است از شبکه‌های تلویزیونی آمریکا پخش شود!(زیرنویس فارسی)
تیکه کلفت مدیری به بازیگر زنی که با اصرار از او عیدی گرفت
سخنرانی جنجالی دانشمند درباره انتخابات 96
احمدی نژاد و دور زدن توصیه رهبری!
شکلک در آوردن خبرنگاری برای احمدی‌نژاد در حضور خود احمدی‌نژاد
توهین اکبر ترکان، مشاور حسن روحانی به مردم
چرا تعداد پسرها بیشتر از دخترهاست؟
کشاورز نگون بخت در شکم مار پیتون
خروج موجود عجیب الخلقه بلعیده شده از شکم مار پیتون!
مجموعه طنز نعلبکی - قسمت اول : کمیته حقیقت یاب
آیت الله جوادی حق دخالت در سیاست را ندارد
فیلم کوتاه «ضد نژاد پرستی»
انتقادات صریح حمید گودرزی از سینما در برنامه دورهمی
جنجال خوردن گوشت یک دانشجو در هند
تکان خوردن تکه گوشت در قصابی
توضیح مبلغ مصری درباره حلال بودن خوردن گوشت سگ
شکار گاو توسط ببر بنگال
خوردن وحشتناک گوشت سگ زنده در چین
خوردن زنده زنده انسان توسط سگ وحشی
اعترافات تکان دهنده قاتلی که دختر همسایه شان را به جرم خیانت تکه تکه کرد!
برنامه تیتر امشب شبکه خبر بخاطر انتقاد یک استاد دانشگاه به دولت، نیمه‌کاره قطع و تکرار آن هم!
دابسمش گزارش عادل فردوسی پور بازی ایران قطر
پلیس وظیفه شناس و عادل فردوسی پور تنها 8 دقیقه قبل ازبازی ایران و چین
سؤال بی‌شرمانه به توان بی‌نهایتِ مجری مشهور از زن مصاحبه شونده در حضور شوهرش و پاسخ بی‌شرمانه‌تر آن زن
قسمتی از فیلم تازه منتشر شده داعش بزبان فارسی
توضیحات بسیار عجیب علوی درباره وزیر شدنش
طنز سیاسی دکتر سلام، قسمت ۱۴۳ در دوران روحانی متشکریم!!
بیانات مهم رهبر انقلاب در جلسه خارج فقه
فناوری: تولید برق با یه قطعه ساده
ساخت لامپ پر نور به وسیله مداد
ویدیو جالب از بخاری روشن کردن
تولید برق با سیم سیار
با عرض پوزش بابت این صحنه‌های دلخراش
حرف زدن دختر دو سر آمریکایی با هر دو دهانش
عجیباً غریبا: نامرئی شدن مرد آفریقایی با پودری عجیب
ببینید: اقتدار نیروی انتظامی در دستگیری و جمع‌آوری اراذل و اوباش.
وقتی امام خمینی درخواست روحانی را برای ملاقات به خاطر تخلّف در شورای نظارت رد می‌کنند! (44 ثانیه)
بالاتر از خبر ۲۸ بهمن ۹۵: از سوال پرسیدنی که مجازاتش زندان است تا هواپیمای نو نیامده به تعمیرگاه رفت!
ببینید: مستند از کودک پنج ساله تا سران فتنه!
کلیپی از جفت گیری طاووس را برای شما قرار دادیم.
گنجشکی بعد از برخورد با شیشه، بیهوش شده و گنجشک دیگری با روش‌های مختلف او را به هوش می‌آورد!
ویدئوی تأثیر گذار از به آتش کشیدن یک موتور سوار ریشی توسط فتنه‌گران 88
نشانه‌گیری این دختر، دنیا را مبهوت خود کرده!
صحبت‌های دختر جوانی که چند روز پیش، پزشک ‌اصفهانی به جای غده، تنها کلیه‌اش را خارج کرد.
وعده‌های شیک و مجلسی دولتمردان!
ببینید: چینی‌ها، اینگونه فرهنگ‌سازی می‌کنند!
ببینید: شعارهای ساختار شکنانه خوزستانی‌ها مقابل درب استانداری
تفاوت فتحش معذرت‌خواهی در خارج و ایران
چند گل قشنگ و دیدنی
افشاگری بی‌سابقه و مستند دکتر علی کرمی
فیلم/ توزیع تصادفی دعوتنامه مهمانسرای امام رضا علیه‌السلام در میان زائران مسیر مشهد.
آمار دروغ اشتغال، توسط دولت راستگویان
شوخی جنسی با خبرنگار، در حین پخش زنده
کلیپی ناب از فلر پراکنی جنگنده اف ۱۶
قسمت بیست و دوم طنز سیاسی دیش و میش.
رهبر انقلاب: واقعا اگر ممكن بود، می‌رفتم همدان دیدن این مرد!
مصاحبه جنجالی جلال حسینی و مهدی رحمتی پس از دربی۸۴
دعوای هوادارن استقلال و پیروزی بیرون از ورزشگاه پس از دربی ۸۴، منجر به زخمی شده بیش از صد نفر شد.
پاره شدن شلوار مجری ایرانی در برنامه زنده! (66 ثانیه)
بیاد تمامِ قربانیانِ اسید پاشی قسمت اول (60 ثانیه)
کلیپ واقعی پرتاب کفش بر سر رئیس جمهور آمریکا (3 ثانیه)
انتقاد وزیر بهداشت از شهاب حسینی و شهرزاد
با تبر، بیضه‌ها و آلت طرف را از بیخ می‌کنه
فیلم افشاگری جدید کارمند شبکه جم
دختری که به 20 زبان صحبت می‌کند!!
بازار گردی 1

بازار طوس

بازار انقلاب

بازار روز