سه شنبه 30 آبان 1396

مجله اینترنتی فهادان

جدیدترین مطالب

پربازدیدترین مطالب

جستجوگر پیشرفته سایت





تبلیغات ویژه

سایت اسکینک دات آی آر

بازار فهادان


آخرين ارسال هاي تالار گفتمان

loading...
عنوان پاسخ بازدید توسط
0 3 sitecup1
0 3 sitecup1
0 3 sitecup1
0 3 sitecup1
0 9 sitecup1
0 7 sitecup1
0 7 bahramshah
0 7 sitecup1
0 10 sitecup1
0 29 fns4565
0 23 fns4565
0 23 fns4565
0 24 fns4565
0 25 fns4565
0 23 fns4565
0 63 saraamini
0 48 saraamini
0 50 saraamini
0 51 saraamini
0 91 mohammadhajilu


درس خارج فقه آیت الله سبحانی

موضوع: بررسی تنبیهات قاعده


تنبیهات قاعده:

1_ تنبیه اوّل این است که چه فرق است بین این قاعده و قاعده: «اقرار العقلاء علی أنفسهم جائز»؟

حضرت امام (ره) در آن رساله‌ای را که نوشته است معتقد به قاعده «مَن مَلِک» نیست. چرا؟ می‌فرماید: این قاعده عصاره سه قاعده: «إقرار»، «ائتمان» و قاعده: «مَن لا یُعلَم» است.

مرحوم امام خمینی معتقدند این قاعده از سه قاعده فوق‌الذکر جوهرگیری شده یا به تعبیر دیگر، علماء با این قاعده از آن سه قاعده، «جمع در تعبیر» کرده‌اند. ایشان می‌فرماید: فرق عشرة با یک‌یک، چیست؟ عشره، جمع در تعبیر است.

یلاحظ علیه

آیت الله سبحانی معتقدند:

  • قاعده «إئتمان» دخلی به این قاعده نداشته و صرفاً امناء تبرعی را شامل می‌شود.
  • همچنین قاعده «لا یُعلَم» أخصّ از قاعده است. زیرا قاعده مورد بحث، أعمّ از لایُعلَم مِن قِبَلِه و غیر آن است.
  • سخن ما در این درس، مِیزِ قاعده با قاعده: «إقرار العقلاء» است.

بیان حضرت امام (ره) در اوایل علم اصول:

حضرت امام در اوّل مباحث اصولی معتقدند: تمایز علوم به تفاوت در موضوع و محمول آن‌هاست لا بالأغراض! که سخن صحیحی است و لذا گاهی که أصولی‌ها در میز دو قاعده می‌گویند: «ما الفرق بین القاعدتین» ایشان می‌فرمایند: "این دو قاعده، موضوع و محمولشان غیر از موضوع و محمول دیگری است پس معنا ندارد که بحث کنیم که چه فرق است بین این دو قاعده؛ زیرا در جایی که موضوع و محمول دو قاعده، متمایز از هم باشد فرق جوهری وجود دارد و چه نیاز به این دارد که بگوییم: «ما الفرق بین القاعدتین»!

یلاحظ علیه:

ما از بیان امام در اینجا استفاده می‌کنیم و می‌گوییم: در آنجا «اقرار العقلاء عَلی أنفُسِهِم» موضوع است و کلمه‌ی «جائز» هم خبرش است ولی در اینجا موضوع: «مَن مَلِکَ شَیئاً» و محمولش: «مَلِکَ الإقرارَ بِه» است. پس حالا که این دو قاعده، موضوعاً‌ و محمولاً دوتا هستند چه نیازی داریم که بگوییم: «ما الفرق بینهما؟»

ما از همین بیان ایشان در اوّل علم اصول، استفاده می‌کنیم و می‌گوییم این‌ها دو قاعده‌ای هستند که موضوع و محمولشان با هم مختلف‌اند پس چطور می‌گویید اینها قاعده واحده‌اند.

بر خلاف نظریه شاذ حضرت امام ما معتقدیم که این دو قاعده، هم مفهوماً و هم مصداقاً متباین هستند. مفهوماً متغایرند که خیلی روشن است؛ چون آن می‌گوید: «اقرار العقلاء علی أنفسهم جائز»، این قاعده می‌گوید: «من ملک شیئاً ملک الإقرار به».

«إنّما الکلام» در مصداق و در مقام تطبیق است؛ در مقام تطبیق بعضی از بزرگان معتقدند که بینهما من النسب الأربع، عموم و خصوص من وجه است (بر خلاف عقیده ما) ‌چون ما معتقدیم که این دو قاعده، مفهوماً‌ جدا هستند، مصداقاً هم با هم جمع نمی‌‌شوند.

توضیح و بسط نظریه برخی از بزرگان:

بنابر نظریه بزرگانی که قائل به عموم و خصوص مطلق هستند باید این دو قاعده در یک جا جمع شوند و در دو جا از هم جدا شوند.

اما آنجا که جمع می‌شوند:

مثل اینکه مالکی مالش را وصیت یا وقف یا هبه کند؛ هم «إقرار العقلاء علی أنفسهم جائز» است و هم «مَن ملک شیئاً‌ ملک الإقرار به» هر دو جمع شده‌اند.

اما در دو جا از هم جدا می‌شوند:

  • ماده افتراق از ناحیه إقرار العقلاء:

عاقلی اقرار می‌کند که من این بچه را زیر ماشین گرفتم؛ اینجا قاعده اقرار العقلاء است اما «مَن ملک شیئاً» نیست.

  • ماده افتراق از ناحیه «مَن مَلِک»

وکیل می‌گوید: من فروختم یا خریدم، این هم پولش یا اینکه این هم کالایی که خریده‌ام! اینجا «مَن ملک» است اما «إقرار العقلاء» نیست.

خلاصه:

  • نظر مرحوم امام خمینی: مفهوماً و مصداقاً تساوی است.
  • نظر مشهور: مفهوماً تباین ولی مصداقاً عموم و خصوص من وجه است.
  • نظر استاد سبحانی: مفهوماً و مصداقاً تباین است.


تبلیغات

    Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز

آمار کلی سایت

    آمار مطالب آمار مطالب
    کل مطالب کل مطالب : 2052
    کل نظرات کل نظرات : 3322
    آمار کاربران آمار کاربران
    افراد آنلاین افراد آنلاین : 12
    تعداد اعضا تعداد اعضا : 2700

    آمار بازدید آمار بازدید
    بازدید امروز بازدید امروز : 4,502
    باردید دیروز باردید دیروز : 6,362
    ورودی امروز گوگل ورودی امروز گوگل : 138
    ورودی گوگل دیروز ورودی گوگل دیروز : 505
    بازدید هفته بازدید هفته : 10,864
    بازدید ماه بازدید ماه : 147,283
    بازدید سال بازدید سال : 2,254,013
    بازدید کلی بازدید کلی : 4,485,874

    اطلاعات شما اطلاعات شما
    آِ ی پیآِ ی پی : 54.167.253.186
    مرورگر مرورگر :
    سیستم عامل سیستم عامل :


پشتيباني آنلاين

    ارتباط با مدیر