نماز جعفر طیار؛ اکسیر اعظم معنوی

نماز جعفر طیار؛ اکسیر اعظم معنوی

* سفارش ائمه به نماز جعفر طیار
نماز عمده‌ترین اسباب معنوی و اسباب ماوراء عادی است. از اسباب معنوی من چند مورد از قرآن اشاره می‌کنم. «وَ اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ»،(۱) یکی نماز است، یکی هم صبر است. یکی دیگر از اسباب معنوی ذکر است، «فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ»،(۲) یکی دیگر شکر است، «وَ اشْکُرُوا لِی وَ لا تَکْفُرُونِ»(۳)، «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ»(۴). سبب دیگر دعاست، «قُلْ ما یَعْبَؤُا بِکُمْ رَبِّی لَوْ لا دُعاؤُکُمْ»(۵). اگر دعاهای شما نبود، نگاهتان هم نمی‌کردیم.

سبب بعدی صدقه است، «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ»(۶) یا در روایات داریم مریضی‌هایتان را با صدقه درمان کنید. اینها معنایش این نیست که فقط صدقه بدهید، دارو نخورید، نه، هم دارو، هم صدقه. هر دو با هم زودتر نتیجه می‌دهد. یکی از آنها هم شاید نتیجه بدهد ولی خیلی زیباتر و کامل‌تر دو تایی با هم است. اگر هر دو سبب با هم باشد، کمال اسباب را ما داریم. دیگر از اسباب معنوی استغفار است، قرآن است، اهل‌بیت است.

در این اسباب معنوی شاید مهم‌ترین وسیله نماز باشد که امام فرمودند نماز بالاترین فریاد است. اگر می‌خواهیم به این سبب معنوی نماز دست پیدا کنیم اولاً‌ نمازهای واجبمان را دقیق و خوب و به موقع و زیبا بخوانیم، کنارش دعا بکنیم. به ما وعده دادند، کنار هر نمازی یک دعای مستجاب است. در میان نمازهای نافله و مستحب، نافله‌های شبانه‌روز، نافله‌ی شب، و نمازهای اهل بیت است. یکی از نمازهای مستحب، سفارش امام صادق (علیه‌السّلام) با عنوان نماز حضرت جعفر طیار است که تعبیر به اکسیر اعظم و کبریت احمر شده است. این تعبیر یعنی گره‌گشاست، البته در کنار اسباب عادی. باید برای هر گرهی به اقتضای آن گره، از اسباب مادی و عادی استفاده بکنیم، از اسبابی که این علم به آن رسیده استفاده بکنیم، در کنار آن از نماز جعفر طیار هم بهره ببریم، که سفارش امام صادق (علیه‌السّلام)، سیره‌ی اهل‌بیت (علیهم‌السّلام)، سیره‌ی علما و بزرگان است. در سیره مرحوم امام این هست که در تمام طول عمر مبارکشان نماز جعفر طیار ظهر جمعه‌شان ترک نمی‌شد. بهترین وقت این نماز هم ظهر جمعه و نزدیک اذان ظهر است.

* سه روش خواندن نماز حضرت جعفر طیار
شیوه‌های مختلفی برای خواندن نماز جعفر طیار مطرح شده است. یکی از زمانهای خواندن این است که سفارش شده سه روز روزه بگیرند، چهارشنبه و پنج شنبه و جمعه. شب جمعه‌‌اش اعمالی دارد که مرحوم آشیخ عباس قمی در بخش نماز جعفر طیار آورده است و ظهر جمعه‌اش هم که نماز جعفر طیار توصیه شده است.

شیوه‌ی اول این است که چهار رکعت است، دو تا دو رکعت، با دو تا سلام. در رکعت اول حمد و سوره‌ی زلزال، در رکعت دوم حمد و سوره‌ی عادیات. سپس سلام می‌دهد. دو رکعت بعدی، در رکعت اول -که رکعت سوم می‌شود – سوره‌ی نصر و در رکعت چهارم که رکعت دوم نماز دوم می‌شود، سوره‌ی توحید بخواند. بعد از قرائت‌ها، در هر چهار رکعت، بعد از قرائت حمد و سوره، ۱۵ مرتبه در هر رکعت تسبیحات دارد: «سُبْحانَ اللّهِ، وَالْحَمْدُ لِلّهِ، وَلا إلهَ إلّا اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ». در هر رکوع و سجده، ده مرتبه تسبیحات دارد. وقتی سر از رکوع و سر از سجده برمی‌دارد، ده مرتبه تسبیحات دارد، که مجموع تسبیحات می‌شود ۳۰۰ مرتبه.

بعد از نماز هم که فارغ شدند، یک دعایی دارد مرحوم شیخ کلینی نقل کرده که مرحوم آشیخ عباس آورده. با این تعبیر شروع می‌شود «سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَالْوَقارَ، سُبْحانَ مَنْ تَعَطَّفَ بِالْمَجْدِ وَتَکَرَّمَ بِهِ… » که می‌خوانند. دعاهای دیگر هم دارد «اللّهُمَّ إِنِّى أَفْتَتِحُ الْقَوْلَ بِحَمْدِکَ… » و چند تا «یَا رَبِّ یَا رَبِّ»، «یَا اللهُ یَا اللهُ» و «یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ» دارد که عزیزان مراجعه کنند و این نماز را به صورت کامل انجام دهند. (کلیک کنید)

شیوه‌ی دوم که از اهل‌بیت به ما رسیده است، آنهایی که خیلی طاقت شیوه سخت را ندارند، این مدل را انجام بدهند. چهار رکعت را بخوانند، در دو رکعت اول حمد و زلزال، حمد و عادیات، در دو رکعت دوم حمد و نصر، و حمد و قل هوالله را بخوانند. بعد از نماز بنشینند و ۳۰۰ مرتبه تسبیحات را بخوانند. این شاید راحت‌تر باشد و بعد آن دعاها را هم بخوانند.

شیوه سوم که از امام رضا (علیه‌السّلام) به ما رسیده، این است که نماز شب را با نماز جعفر طیار ترکیب کنیم. نماز شب بدین صورت است: چهار تا دو رکعت نافله‌ی شب، دو رکعت نافله شفع و یک رکعت وتر است. امام رضا (علیه‌السّلام) فرمودند در آن چهار تا دو رکعتی که نماز نافله‌ی شب هست، دو رکعت دوم و دو رکعت سوم را نماز جعفر طیار بخوانید. یعنی درواقع دو رکعت دوم و سوم نماز جعفر طیار خوانده بشود، که آن مدلی که تسبیحاتش بعد از نماز خوانده بشود. این سه حالتی که عرض کردم نماز جعفر طیار خوانده می‌شود.

پی‌نوشت:
۱) سوره بقره، آیه ۴۵، «از صبر و نماز یارى جویید.»
۲) سوره بقره، آیه ۱۵۲، «پس به یاد من باشید، تا به یاد شما باشم!»
۳) سوره بقره، آیه ۱۵۲، «و شکر مرا گویید و (در برابر نعمتهایم) کفران نکنید!»
۴) سوره ابراهیم، آیه ۷، «اگر سپاس گزارید به شما افزون دهم.»
۵) سوره فرقان، آیه ۷۷، «بگو: پروردگارم براى شما ارجى قائل نیست اگر دعاى شما نباشد.»
۶) سوره توبه، آیه ۱۰۳، «از دارایی‌هاى آنان صدقه‌اى بگیر که با این کار آنان را پاک می‌گردانى.»

حجت‌الاسلام و المسلمین محمد مهدی ماندگاری

مسعود رضانژاد فهادان

پست بعدی

دوازده نکته درباره نماز جعفر طیار

چ مه 6 , 2020
دوازده نکته درباره نماز جعفر طیار برگرفته از احادیث اهل بیت اطهار علیهم السلام۱ درآمد نماز جعفر طیار هدیه یامبر اسلام صلی الله علیه و آله به جناب جعفر بن ابی طالب است که در بازگشت او از حبشه به وی اهدا شده است[۲]. جعفر طیار در جمادی الاولی سال […]

سردبیر

مسعود رضانژاد فهادان

مسعود رضانژاد فهادان هستم. مدیر و نویسنده «مجله اینترنتی فهادان»

دسترسی سریع