ملاك صلاح العمل و فساده

فهادان عربیک

ملاك صلاح العمل و فساده

ما هو العمل الصالح؟ و ما ملاک صلاح العمل و فساده؟ هل الأمر و النهی الشرعی هو الملاک؟ أم أنّ ملاک العمل الصالح، لیس مجرّد الإتیان بالتکالیف؟ بل ملاک صلاح العمل جهة العمل، أی ذلک الشیء الذی یُعبّر عنه فی العبادات بنیة القربة. یعنی إن کانت جهة العمل إلهیة، و کان الدافع (دافع یعنی: انگیزه، محرّک، داعی، سبب، علّت، انگیختن) رِضَى الله، فإنّ العملَ صالحٌ.

 

یفید المأثور من الروایات أنّ المسلم یُثاب على الأعمال التی یأتی بها برجاء المطلوبیة و الإستحباب، و إن لم یرد (لم یثبت قطعاً) وجوبها أو إستحبابها فی الشرع، کما لم یأمر بها رسول الله صلوات الله علیه و آله.

و یُفهم من هذا أنّ ملاک العمل الصالح لیس ما تعلق به الأمر. و لکن لو عمل بروایةٍ ضعیفة السّند متهوِّماً (= از سر تسلیم و سر فرود آوردن)، قربةً إلى الله، نال الثواب علیها، حتى لو لم تصدر هذه الروایة من النبی صلی الله علیه و آله.

فهذا العمل الذی استند إلى رِضَى الله، و لم یکن له من وجوب أو استحباب، یفید التسلیم لأمر الحق و رضاه، فیحصل للإنسان عن هذا الطریق، البرکات المترتبة على التسلیم و الطاعة لله، فیستحقّ الأجر و الثواب و یتحقق بذلک العمل الصالح.

من جهة أخرى، لو کان العمل فریضة إلهیة، کالصوم و الصلاة، و قد قام به الشخص بدافع نفسانی، و على أساس الریاء و الأهواء فإنّ ذلک لیس بعمل صالح؛ بل عمل شیطانی. لقد مارس الشیطنة فی القیام بالواجب.

إذاً فملاک العمل الصالح کون وجه العمل إلهیاً، و أن یقوم الإنسان بالعمل لرِضى الله. تقول الروایة عن الإمام الصادق علیه السلام: «أنا خیرُ شریک»، فقد قال سبحانه و تعالى: أنا خیر شریک، و لا أهتم بأی عمل أشرکت فیه غیری، فیکون ذلک العمل للشریک و لا أقبله. و علیه فصلاح العمل یتوقف على جهته لا على وجوبه أو استحبابه.

السید رضا بهاءالدینی

توضیحات داخل پرانتز، توسط تارنمای مسعود رضانژاد فهادان اضافه شده است.

نظرات مطلب

  1. سلام استاد . من عربی بلد نیستم میشه ترجمه این و هم بذارید لطفا. ممنون.
    پاسخ : علیکم السلام!
    از اینکه عضو سایت فهادان شدید متشکرم؛ باور کنید فرصتش نیست.
  2. سلام استاد
    در این مطلب شاید یک عیب دستوری عربی هم باشه البته یکم شک دارم که اشتباه تایپی هست یا دستوری آن هم در خط سوم که به جای و کان الدافع رِضَی الله،فَإِنَّ العَمَل صالح باید به جای وَ کانَ عبارت ما کانَ قرار میگرفت به معنی این که اگر رضایت خدا را آن عمل دفع نکرد پس قطعا عمل صالح خواهد بود.
    البته شاید بنده اشتباه میکنم اما تصورم از این عمل صالحی که در این مطلب توسط آیت الله العظمی حضرت بهائالدینی بیان شده این گونه باشد.
    باز هم ممنون از مطالب پر محتوایی که توی این سایت میذارید.
    پاسخ : علیکم السلام!
    از اینکه مطالب سایت فهادان را پیگیر هستید بی‌نهایت تشکر می‌کنم. راجع به سؤالتون باید عرض کنم که یکبار دیگه به مطلب مراجعه کنید همونجا توضیح دادم خلاصه اینکه، دافع در اینجا به معنای انگیزه است نه دفع کننده.
    موفق باشید.
  3. السلام عَلَیکَ یا حبیبی.
    أهلاً وَ سَهلاً؟؟
    رَحِمَ اللهُ والِدَیک لِهذا الخَیرُالمطب.
    مُلتَمِس بِدالدّعاء
    جَزاکُمُ الله خَیرا...
    پاسخ : علیکم السلام و رحمة الله!
    شکراً.

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

شبکه های اجتماعی