دستاویزی به نام خواب

دستاویزی به نام خواب

خواب

نویسنده : همدانی،شهاب الدین

خواب بر دو قسم است:

یکی آنکه روح به واسطه انصراف از حواس‌ ظاهره، فراغتی پیدا کرده و می‌تواند در این هنگام از حقایقی اطلاع پیدا کند که در بیداری بواسطه شدت علاقه به تن نمی‌توانست.

دوم تمثلاتی است که در اثر انحراف مزاج یا به واسطه خیالات و مشاهداتی‌ که در خزینه خاطر داشته در قوهء متخیّله صورت می‌بندد.

چنانکه از قرآن و اخبار و تجربه به دست می‌آید در وجود این هر دو قسم، هیچ شبهه‌ای نیست ولی گفتگو در این است که (هر یک از این دو نوع، رحمانی دارد و شیطانی؛) قسم اوّل برای کمتر کسی اتفاق می‌افتد و بر فرض اتفاق، تشخیص آن از قسم دوم در نهایت‌ اشکال است.

بنابراین اگر کسی در خواب چیزی ادراک کند نمی‌تواند اثری بر آن‌ مترتب سازد چه از امور تکلیفیه شرعیه باشد و چه خارج از آن؛ زیرا اینجا از موارد اشتباه حجت با غیر حجت و راست با دروغ است که تشخیص‌ آن از عهده بشر عادی بیرون است. از اینجاست که باید تعبیر خواب و تألیف کتاب‌های تعبیر را نیز بی‌نتیجه دانست زیرا پایه همه آن‌ها خیال‌ و استحساناتی است که هیچ اساس علمی ندارد.

تعبیر دیدن چهره ائمه علیهم السلام در خواب

در اینجا می‌توان گفت که چون در خبر وارد است (که هر کس پیغمبر  صلی الله علیه و آله را در خواب ببیند آن حضرت را دیده زیرا شیطان نمی‌تواند به‌ صورت آن‌ها در آید) بنابراین باید چنین خوابی حجیّت داشته باشد جواب گوئیم: اولاً بدست آوردن این معنی که آیا ان کسی که در خواب‌ دیده شده پیغمبر است یا غیر آن، خود اوّل اشکال است زیرا فهمیدن‌ این معنی موقوف باین است که در حالت بیداری آن حضرت را شخصاً و صورتاً دیده باشد تا بتواند تطبیق کند ولی برای ما که آن حضرت‌ را ندیده و نمی‌شناسیم از کجا معلوم می‌شود که این کسی که در خواب‌ دیده شده پیغمبر است تا بگوئم شیطان به این صورت نمی‌تواند در آید و ثانیاً بر فرض که شناختیم یا نشناخته یقین کردیم که این کس، خود آن حضرت است در این هنگام از این حدیث، همین‌قدر بدست می‌آید که‌ ما پیمغبر را در خواب دیده‌ایم ولی اثبات اینکه قول و فعل آن حضرت‌ در خواب هم برای ما حجّت است در غایت اشکال است زیرا بر فرض‌ اینکه معلوم شود که خواب از قسم اوّل یعنی دارای حقیقت است باز به این سادگی نیست که هر کسی بتواند از آن نتیجه بگیرد یعنی دارای‌ تعبیراتی است که فهمیدنش از عهدهء ما بیرون است.

رؤیای صادقه شیخ مفید رحمة الله علیه

چنانکه از شیخ مفید رحمة الله علیه حکایت کرده‌اند که فاطمه زهراء سلام الله علیها را در خواب دید که حَسَنَین‌ علیهم السلام را در نزد آن‌ها آورده و فرمودند ای شیخً این‌ها را فقه بیاموز چون روز شد مادر سید رضی و سید مرتضی را دید که دست دو فرزندش را گرفته و نزد او آورد و همین عبارت را بیان کرد.

پس معلوم می‌شود که اگر هم خواب، درست و دارای حقیقت باشد دارای تعبیراتی است که هر کسی نمی‌تواند به آسانی از آن نتیجه بگیرد.

خواب نزد علماء، حجیّت شرعی ندارد!

با اینکه دین اسلام تمام مبانی خود را بر روی پایه‌های‌ محکم نهاده جای تعجب و تأسف است که ما هر مطلب بی‌اساسی را مورد توجه قرار می‌دهیم. خواب برای نفی و اثبات حکمی در نظر شرع به قدری بی‌اهمیت است که علماء اسلام هیچ اختلافی در عدم حجیّت‌ آن نکرده‌اند و اگر هم کسی اثری بر آن بار کرده تنها به همین اندازه‌ است که اگر کسی پیغمبر را در خواب دید و او را امر کرد به چیزی که‌ مخالفت با ظاهر شرع ندارد بهتر اطاعت کردن است.
این است (نهایت) اندازه ارزش خواب در نظر علماء اسلام؛ ولی وقتی به افکار توده‌ مردمِ بی‌اطلاع نگاه می‌کنیم می‌بینیم که خواب به قدری نزد آن‌ها اهمیت پیدا کرده که هر روز به این وسیله، حکمی تازه و بت‌ نویی برای خود و دیگران درست می‌کنند. و به همین جهت بسیاری از کسانی که می‌خواهند افکار خود را به دیگران تحمیل کنند یا استفاده‌های‌ نامشروعی از مردم نمایند خواب دروغ یا بی‌اساسی را دست‌آویز خود می‌کنند و مردم زودباور هم بدون چون و چرا قول آن‌ها را به جان‌ و دل می‌پذیرند.
از همه عجب‌تر برهانی است که آقای منطقی‌ برای این موضوع در شماره 9 مجله همایون آورده‌اند به اینکه غناء با اینکه‌ حرمتش مسلم است در عزاداری جایز است و شاهدش هم‌ خوابی است‌ که در این باب نقل نموده در صورتی که هر کس کمترین اطلاعی‌ از قواعد فقه و اصول داشته باشد می‌داند که مدرک احکام ما منحصر است‌ به کتاب و سنت و عقل و اجماع و هنوز کسی خواب را جزء ادلّه احکام‌ ندانسته خصوصاً اگر با حکم ظاهری مخالفتی هم داشته باشد باید از ایشان پرسید شما اگر حرمت غناء را مسلم دانستید با کدام دلیل‌، جواز آن را در عزاداری ثابت می‌کنید مگر شما نشنیده‌اید خبر کافی‌ را که حضرت صادق علیه السلام می‌فرماید: «دین خدا چیزی نیست که به خواب‌ درست شود»

جائیکه قول مردم را در محسوسات به آسانی نشود باور کرد چگونه می‌توان خواب را مورد اعتناء قرار داد این است که باید گفت‌: در هر کاری که خواب، منشاء اثر، واقع شود بی‌شبهه (یقیناً) پایه آن بر روی آب است‌.

مجله همایون، شماره 10، تیرماه 1314

تهیه شده توسط تارنمای مسعود رضانژاد فهادان

نظرات مطلب

  1. به نام عالم الغیب.
    با سلام.
    با تشکر از مبحث گفته شده ولی این مبحث بسیار گسترده و دارای پیچیدگی خاص خود میباشد.
    ولی باید گفت این مبحث که به دو نوع معنوی وغیر معنوی تقسیم بندی میشود
    که حالت معنوی ان که از باب و رحمت های ایزدی است ولی حالت غیر معنوی ان که برای نوع بشر قابل لمس تر است و برای ان علم تعریف کردند.
    از عجیبی این نوع میتوان به بهترین نظر ها و خلاق ترین کارها را در عالم خواب پیدا کرد.
    نعیم یعقوبی/9311424027/بنیان شاهین شهر
  2. سلام ببخشید میخواستم بدونم من در خواب دیدم که کسی که عاشقش هستم رو مادرش به زور لب هاشو میبوسید و من نگاه میکردمو گریه میکردم مادر عشق من بیوه هست و همه ی توقعات یه شوهر رو در زندگی از پسرش داره به جز رابطه جنسی میشه تعبیرش رو بگید ممنونم.

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

شبکه های اجتماعی